ادعای تعطیلی «بازار بزرگ رضا» در تهران به دلیل مدیریت مصرف انرژی؛ ابهام در تاریخ و منبع رسمی
در تصویر منتشرشده ادعا شده «بازار بزرگ رضا» در تهران بنا به درخواست کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران، «فردا چهارشنبه ۱۰ دی» تعطیل است. گزارشهای پژوهشی نیز به تعطیلی این بازار به دلیل مدیریت مصرف انرژی اشاره میکنند، اما در همان متن پژوهش یک ناسازگاری زمانی دیده میشود (۱۰ دی را «سهشنبه» ذکر کرده) و در محتوای خبرِ ورودی هم «فردا، چهارشنبه ۱۰ دی» آمده است. برای جمعبندی قطعی، نیاز به تطبیق با اطلاعیه رسمی مدیریت بازار/اتحادیه یا اطلاعیه استانداری/کارگروه مربوط و همچنین تأیید دقیق روز هفته و تاریخ وجود دارد.
در شبکههای اجتماعی تصویری با عنوان «بازار بزرگ رضا (تهران)» دستبهدست میشود که مدعی است این بازار «بنا به درخواست کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران» در تاریخ «چهارشنبه ۱۰ دی» تعطیل است. این ادعا در ظاهر با یک توجیه فنی («مدیریت مصرف انرژی») و ارجاع مبهم به یک کارگروه دولتی ارائه میشود و به همین دلیل نیازمند بررسی منبع رسمی و تاریخ دقیق است. از نظر شگردهای اقناعی، متن اصلی بیشتر به «ارجاع به مرجع» بدون ارائه سند (appeal to authority) و ایجاد قطعیت بدون ذکر اطلاعیه رسمی یا کانالهای معتبر مدیریت بازار متکی است؛ همچنین میتواند با برجستهسازی روایت «صرفهجویی انرژی» به عادیسازی تعطیلی کمک کند، در حالیکه درباره زمینههای احتمالی دیگر (مانند تصمیمات سراسری مرتبط با انرژی یا عوامل غیرانرژی) توضیحی نمیدهد.
بررسی «Claim Audits» نشان میدهد ادعای «تعطیلی بازار بزرگ رضا به درخواست کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران در ۱۰ دی ۱۴۰۴» بدون ارائه منبع رسمیِ قابلراستیآزمایی (استانداری/شرکت برق/اتحادیه یا مدیریت بازار) و بدون ذکر زمینه، میتواند گمراهکننده باشد؛ زیرا حتی اگر تعطیلی در آن تاریخ رخ داده باشد، شواهد موجود آن را بیشتر در چارچوب محدودیتها و تعطیلیهای گستردهترِ مرتبط با مدیریت انرژی/برودت هوا در سطح استان (و نه الزاماً تصمیمی اختصاصی برای یک بازار مشخص) مطرح میکنند و رابطه علّیِ «فقط انرژی» را قطعی نمیسازند. همچنین درباره روز هفته نیز ابهام وجود دارد: در متنهای بررسیشده ۱۰ دی «سهشنبه» ذکر شده، درحالیکه تصویر منتشرشده آن را «چهارشنبه» نوشته است؛ بنابراین ادعای تطابق کامل تاریخ با تقویم و اطلاعیههای رسمی، طبق همین ارزیابیها نادرست/بیپشتوانه تلقی میشود و نیازمند ارائه سند رسمی و تاریخگذاری دقیق است.
زمینههای مهمی که در این ادعا حذف شده، چند لایه است: اول اینکه اگر «۱۰ دی ۱۴۰۴» واقعاً تعطیلی رخ داده باشد، در آن بازه زمانی گزارشهای متعددی از محدودیتها/تعطیلیهای گستردهتر در تهران و برخی استانها با عنوان «مدیریت انرژی/برودت هوا» منتشر میشود؛ بنابراین نمایش آن بهصورت یک تصمیم اختصاصی و «ویژهٔ بازار بزرگ رضا» میتواند تصویری گمراهکننده بسازد. دوم، منبعِ ارائهشده (یک استوری/پست با سربرگ سایت و عبارت «بنا به درخواست کارگروه…») بهتنهایی جای اطلاعیه رسمیِ قابل راستیآزمایی را نمیگیرد: شماره نامه، مرجع صادرکننده، کانال رسمی بازار/اتحادیه و لینکِ اطلاعیه معتبر مشخص نیست. سوم، ابهام زمانی هم وجود دارد: در متنِ تصویری «چهارشنبه ۱۰ دی» آمده، در حالیکه بازنشرهای دیگر از همین ادعا گاهی آن را «سهشنبه» ذکر میکنند؛ این ناسازگاری بدون ارجاع به تقویم همان سال و اطلاعیه رسمی، دقت خبر را زیر سؤال میبرد. جمعبندی: این خبر در شکل فعلی «گمراهکننده» است؛ چون هم به منبع رسمیِ قابل اتکا تکیه نمیکند و هم زمینهٔ سراسریبودن احتمالی محدودیتها و اختلاف در روز/تاریخ را روشن نمیکند.
🔍 راستی آزمایی
⚠️ MISLEADING: بازار بزرگ رضا در تهران بنا به درخواست کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ تعطیل است.
«بازار بزرگ رضا در تهران فردا (سهشنبه، ۱۰ دی ۱۴۰۴) به دلیل مدیریت مصرف انرژی و اجرای دستورالعملهای مربوط به صرفهجویی تعطیل خواهد بود.»
❌ FALSE: تاریخ اعلامشده («چهارشنبه ۱۰ دی») درست است و با تقویم رسمی و اطلاعیههای رسمی/مدیریت بازار تطابق دارد.
«بازار بزرگ رضا در تهران فردا (سهشنبه، ۱۰ دی ۱۴۰۴) ... تعطیل خواهد بود.»
منابع
- ایران | ایران اینترنشنال
- ادامه اعتراضات در ایران با تعطیلی بازار تهران برای سومین روز پیاپی
- سومین روز اعتراضها به گرانی در ایران؛ تجمع دانشجویان در دانشگاههای تهران - BBC News فارسی
- گرما و کمبود آب و برق؛ ۱۲ استان ایران تعطیل شد - BBC News فارسی
- تعطیلی بیش از نیمی از استانهای ایران به دلیل «کمبود انرژی» و «آلودگی هوا» - BBC News فارسی
@FactZoneFa