ارتش آمریکا از حمله به بیش از ۷۰ موضع مرتبط با داعش در مرکز سوریه در واکنش به حمله مرگبار به نیروهایش خبر داد
ارتش آمریکا بامداد شنبه در واکنش به حمله مرگبار اخیر به نیروهایش، با پشتیبانی جنگندههای اردنی بیش از ۷۰ هدف مرتبط با داعش را در مرکز سوریه بمباران کرد که بنا بر گزارشها دستکم پنج عضو داعش از جمله یک فرمانده در دیرالزور کشته شدند.
ارتش آمریکا میگوید بامداد شنبه ۲۹ آذر در واکنش به حمله مرگبار اخیر به نیروهایش، با پشتیبانی جنگندههای اردنی بیش از ۷۰ موضع «مرتبط با داعش» را در مرکز سوریه هدف حملات هوایی و موشکی قرار داده و منابعی مانند دیدهبان حقوق بشر سوریه نیز از کشته شدن دستکم پنج عضو داعش از جمله یک فرمانده در دیرالزور خبر دادهاند. در این راستیآزمایی بررسی میکنیم این عملیات دقیقاً چه زمانی و در کدام مناطق انجام شده، چه نوع تجهیزات و نیروهایی در آن نقش داشتهاند، آیا شمار و ماهیت اهداف و تلفات ادعایی با گزارشهای مستقل و بیانیههای رسمی همخوانی دارد یا نه، و پیوند آن با حمله ۲۳ آذر در تدمر تا چه حد قابل تأیید است.
در بیانیههای رسمی منتسب به سنتکام و گزارشهای رسانههای معتبر انگلیسیزبان مانند NBC News، اصل ادعای «حمله تلافیجویانه آمریکا به اهداف داعش در سوریه» و مقیاس کلی عملیات تأیید میشود: این گزارشها از موجی از حملات هوایی/موشکی علیه مواضع داعش در سوریه سخن میگویند و به مشارکت چند نوع پلتفرم (از جمله جنگندههای اف-۱۵، هواپیمای پشتیبانی نزدیک A-10، بالگرد آپاچی و شلیکهای راکتی/توپخانهای مانند هایمارس) اشاره دارند؛ همچنین در برخی روایتها به پشتیبانی متحدان منطقهای (از جمله اردن) پرداخته شده است. با این حال، درباره جزئیاتِ «بیش از ۷۰ هدف» و «تمرکز جغرافیایی در مرکز سوریه» همسوییِ کامل میان منابع دیده نمیشود: برخی منابع تعداد اهداف را در همین حدود گزارش میکنند، اما توزیع مکانی اهداف را گستردهتر (از مناطق بیابانی و محورهای تحرک داعش تا بخشهایی از شرق سوریه مانند دیرالزور) توصیف میکنند، نه صرفاً «مرکز». درباره تلفات نیز رقم «دستکم پنج کشته از داعش از جمله یک فرمانده» عمدتاً از دیدهبان حقوق بشر سوریه میآید و معمولاً در گزارشهای رسمی آمریکا بهصورت عدد مشخص تأیید نمیشود (بیانیههای نظامی بیشتر بر تخریب زیرساخت/مواضع و ارزیابی خسارت بعد از عملیات تکیه دارند). پیوند زمانی عملیات با «حمله ۲۳ آذر در تدمر/پالمیرا» در کلیت بهعنوان انگیزه تلافیجویانه مطرح شده، اما جزئیات حمله اولیه (ماهیت مهاجم، تلفات دقیق، و اینکه دقیقاً کاروان مشترک در کدام مسیر هدف قرار گرفته) در روایتهای مختلف با تفاوتهایی نقل میشود و نیازمند اتکا به گزارشهای تکمیلی مستقل است.
جمعبندی: اصل خبر «انجام موجی از حملات تلافیجویانه آمریکا علیه اهداف داعش در سوریه با مشارکت چند پلتفرم هوایی/موشکی و اشاره به پشتیبانی اردن» با اتکا به گزارشهای همسو با بیانیههای رسمی منتسب به سنتکام و رسانههای معتبر قابل تأیید است، اما جزئیاتِ کلیدیِ روایت—بهویژه عدد دقیق «بیش از ۷۰ هدف» و چارچوب مکانی «مرکز سوریه»—در منابع مستقل بهطور یکنواخت تکرار نشده و گاه جغرافیای عملیات گستردهتر (شامل محورهای بیابانی و بخشهایی از شرق مانند دیرالزور) توصیف میشود. همچنین ادعای «دستکم پنج کشته از داعش از جمله یک فرمانده» عمدتاً متکی به دیدهبان حقوق بشر سوریه است و معمولاً از سوی مقامهای آمریکایی با رقم مشخص تأیید نمیشود. بنابراین این گزارش در کلیت «درست/قابل اتکا» است، اما در بخشهایی از جزئیات عددی، محدوده جغرافیایی و تلفات «نیازمند احتیاط و تکمیل با دادههای بیشتر» ارزیابی میشود.
🔍 راستی آزمایی
ادعا: ارتش ایالات متحده اعلام کرده بامداد شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر ۲۰۲۵) در واکنش به حمله مرگبار اخیر به نیروهای آمریکایی، بیش از ۷۰ موضع مرتبط با داعش را در مناطق مختلف مرکز سوریه با حملات گسترده هوایی و موشکی هدف قرار داده است.
✅ نتیجه: تایید شده
شواهد ارائهشده با ادعای اصلی همراستا است: سنتکام از انجام یک عملیات گسترده در مرکز سوریه در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ علیه داعش خبر داده که در آن «بیش از ۷۰» هدف/موضع مرتبط با داعش (زیرساخت، انبار تسلیحات و مخفیگاهها) با حملات هوایی و مهمات هدایتشونده هدف قرار گرفتهاند و این اقدام بهعنوان واکنش تلافیجویانه به حمله مرگبار ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ نزدیک تدمر/پالمیرا گزارش شده است. تنها تفاوت جزئی در تاریخ/زمان بیان است (ادعا: بامداد ۲۰ دسامبر؛ شواهد: ۱۹ دسامبر)، که میتواند ناشی از اختلاف منطقه زمانی/شیوه تاریخگذاری باشد و اصل گزاره را نقض نمیکند.
شواهد کلیدی:
خلاصه شواهد ارائهشده (گزارش سنتکام):
'فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ عملیاتی گسترده علیه داعش در مرکز سوریه انجام داد که در آن بیش از ۷۰ هدف/موضع مرتبط با داعش ... با حملات هوایی و شلیک مهمات هدایتشونده هدف قرار گرفت.'
خلاصه شواهد ارائهشده (زمینه/انگیزه عملیات):
'این عملیات بهعنوان واکنشی تلافیجویانه به حمله مرگبار ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ در نزدیکی تدمر/پالمیرا گزارش شده که به کشته شدن دو سرباز آمریکایی و یک مترجم غیرنظامی ... انجامید.'
ادعا: دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرده در حملات شبانه آمریکا در استان دیرالزور دستکم پنج عضو داعش، از جمله یک رهبر این گروه، کشته شدهاند.
⚪️ نتیجه: تأییدنشده
شواهد ارائهشده فقط از انجام حملات گسترده آمریکا/سنتکام علیه اهداف داعش در سوریه (از جمله در دیرالزور) و جزئیاتی مانند نام عملیات، زمان، نوع تسلیحات و گستره اهداف خبر میدهد. اما در این شواهد هیچ نقلقول یا گزارشی از «دیدهبان حقوق بشر سوریه» درباره کشتهشدن دستکم پنج عضو داعش و وجود یک رهبر در میان کشتهشدگانِ حملات شبانه در استان دیرالزور وجود ندارد؛ بنابراین این ادعا با دادههای موجود قابل تأیید نیست.
شواهد کلیدی:
خلاصه شواهد ارائهشده (سنتکام/ارتش آمریکا):
'در عملیات «ضربه شاهین» (۱۹ دسامبر ۲۰۲۵)، سنتکام اعلام کرد با جنگندههای F-15 و A-10، بالگردهای آپاچی و سامانه هیمارس بیش از ۷۰ هدف داعش در مناطق مرکزی سوریه از جمله تدمر، دیرالزور و رقه را هدف قرار داده است.'
خلاصه شواهد ارائهشده (جمعبندی نبودِ شاهد مستقیم درباره ادعای SOHR):
'در شواهد ارائهشده اشارهای به گزارش «دیدهبان حقوق بشر سوریه» درباره کشته شدن دستکم پنج عضو داعش از جمله یک رهبر در حملات شبانه آمریکا در استان دیرالزور دیده نمیشود.'
ادعا: مقامهای آمریکایی گفتهاند این حملات تلافیجویانه پس از آن انجام شد که در ۲۳ آذر (۱۴ دسامبر ۲۰۲۵) یک مهاجم مسلح در شهر تدمر (پالمیرا) به کاروان مشترک نیروهای آمریکایی و سوری حمله کرد؛ و جنگندههای اردنی نیز از این عملیات پشتیبانی کردهاند (با مشارکت اف-۱۵، ای-۱۰، بالگردهای آپاچی و سامانههای راکتی هیمارس).
⚪️ نتیجه: نیمهدرست
بخش مربوط به انجام عملیات گسترده سنتکام در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ با استفاده از F-15/F-15E، A-10، بالگردهای آپاچی و HIMARS و نیز «پشتیبانی نیروی هوایی اردن» با شواهد ارائهشده همخوان است. اما جزئیات «رویداد محرک» در ادعا با شواهد جور نیست: در شواهد، حمله محرک در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ نزدیک/حوالی تدمر ذکر شده (نه ۱۴ دسامبر/۲۳ آذر)، و بهجای «حمله در داخل شهر تدمر به کاروان مشترک آمریکا و سوری»، از حمله نزدیک تدمر با تلفات مشخص (دو نظامی آمریکایی و یک مترجم غیرنظامی) صحبت شده است. بنابراین ادعا بهطور کلی دقیق نیست و فقط بخشی از آن (نوع عملیات/تجهیزات و نقش اردن) قابل تأیید است.
شواهد کلیدی:
خلاصه شواهد ارائهشده (اعلام سنتکام):
'سنتکام اعلام کرده در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ عملیاتی گسترده با نام «Operation Hawkeye Strike» انجام داده که در آن با استفاده از جنگندههای F-15/F-15E، هواپیماهای A-10، بالگردهای آپاچی و سامانهٔ راکتی/توپخانهای HIMARS بیش از ۷۰ هدف داعش در مرکز سوریه (از جمله حوالی تدمر) را هدف قرار داده است.'
خلاصه شواهد ارائهشده (علت/زمان حمله محرک):
'این حملات بهعنوان اقدام تلافیجویانه در واکنش به حملهٔ ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ نزدیک تدمر گزارش شده که به کشتهشدن دو نظامی آمریکایی و یک مترجم غیرنظامی و زخمیشدن چند نفر انجامید.'
خلاصه شواهد ارائهشده (نقش اردن):
'همچنین گفته شده نیروی هوایی اردن از این عملیات پشتیبانی کرده است.'
خلاصه شواهد ارائهشده (عدم انطباق با متن ادعا):
'در شواهد ارائهشده، تاریخ و جزئیات حملهٔ محرک عملیات با ادعای «۲۳ آذر/۱۴ دسامبر و حمله به کاروان مشترک آمریکایی و سوری در داخل شهر تدمر» همخوانی دقیق ندارد.'
📊 ارزیابی نهایی
- سطح اعتماد: ⬢⬢⬡⬡⬡ (۲/۵)
- دلیل: با توجه به یافتهها، بخشهایی از گزارش قابل تأیید است: انجام عملیات گسترده سنتکام در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ علیه بیش از ۷۰ هدف داعش در مرکز سوریه، نوع تجهیزات بهکاررفته (F-15/A-10/آپاچی/HIMARS) و پشتیبانی نیروی هوایی اردن با شواهد همخوانی دارد. اما روایت «عامل محرک» عملیات با شواهد همخوان نیست: در شواهد، حمله محرک ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ در حوالی تدمر ذکر شده، نه ۲۳ آذر/۱۴ دسامبر، و جزئیات «حمله در داخل شهر تدمر به کاروان مشترک آمریکا و سوری» نیز دقیقاً تأیید نمیشود. بنابراین کل گزارش را نمیتوان کاملاً دقیق دانست و اعتماد کلی پایین-متوسط است.
📚 منابع کلیدی
- US military hits over 70 targets in Syria against ISIS in retaliatory strikes - thehill.com -
thehill.com - US launches widespread airstrikes against Islamic State in Syria after deadly Palmyra attack - Long War Journal -
Long War Journal - U.S. launches strikes in Syria targeting Islamic State fighters after American deaths - NPR -
NPR - CENTCOM launches Operation Hawkeye Strike against ISIS in Syria > Air Force > Article Display - af.mil -
af.mil - U.S. strikes ISIS targets in Syria in retaliation for killing of 3 Americans - NBC News -
NBC News
@FactZoneFa | FactZone in X