گزارش‌ها از انتصاب عبدالناصر همتی به ریاست بانک مرکزی و کنار رفتن محمدرضا فرزین حکایت دارد

در پی انتشار پستی منتسب به مهدی طباطبایی (معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور) در شبکه ایکس و گزارش چند رسانه، ادعا شده عبدالناصر همتی با تصمیم مسعود پزشکیان رئیس‌کل بانک مرکزی می‌شود و محمدرضا فرزین کنار رفته است. برخی منابع این تغییر را مرتبط با تشدید نوسانات ارزی و افت ارزش ریال می‌دانند. با این حال، در متن خبر اشاره شده که رسانه‌های وابسته به دولت هنوز رسماً استعفا یا برکناری فرزین را تأیید نکرده‌اند؛ بنابراین بخش‌هایی از خبر نیازمند راستی‌آزمایی رسمی و سند انتصاب است.

گزارش‌ها حاکی از تغییر در رأس بانک مرکزی ایران است؛ بر اساس نوشته مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر ریاست‌جمهوری، عبدالناصر همتی با نظر و تصمیم مسعود پزشکیان به ریاست‌کل بانک مرکزی منصوب می‌شود و جایگزین محمدرضا فرزین خواهد شد، هرچند برخی رسانه‌های نزدیک به دولت هنوز به‌طور رسمی درباره استعفا یا برکناری فرزین اعلام موضع نکرده‌اند و خبر بیشتر از مسیر خبرگزاری‌های نیمه‌رسمی بازتاب یافته است. طبق «Logical Audit»، متن لحن عمدتاً خنثی و اطلاع‌رسان دارد و نشانه معناداری از مغالطه یا دستکاری احساسی در آن دیده نمی‌شود.

از نظر دقتِ واقع‌سنجی، بخش اول خبر—یعنی انتصاب عبدالناصر همتی—به دلیل اتکا به نقل‌قول مستقیم از مهدی طباطبایی (معاون اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور) نسبتاً مستندتر است و با این حال «گزارش‌ها» و نه «اعلام رسمی/حکم منتشرشده» را تداعی می‌کند؛ در ارزیابی‌های Claim Audit نیز مشکل اصلی این گزاره «نقض‌شدن» نیست، بلکه کمبودِ زمینه (سوابق همتی و فضای سیاسی-اقتصادی پیرامون تغییر) عنوان شده است. در مقابل، ادعای کنار رفتن محمدرضا فرزین اگر با قطعیت «استعفا/برکناری» و به‌ویژه با تعیین «زمان و علت دقیق» مطرح شود، می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ چون طبق Claim Audit دوم، روایت‌ها درباره نوع خروج و جزئیات آن می‌تواند ضدونقیض بوده و نبودِ تأیید صریح از رسانه‌های وابسته به دولت یا جمع‌بندی رسمی، سطح اطمینان را پایین می‌آورد. بنابراین متن موجود وقتی می‌گوید رسانه‌های دولتی رسماً استعفا یا برکناری را تأیید نکرده‌اند، به ابهام موجود نزدیک‌تر است، اما اگر در ادامه «کنار رفتن» را قطعی جلوه دهد بدون اشاره به درجه قطعیت و اختلاف روایت‌ها، خطرِ قطعیت‌بخشیِ بیش از حد و حذفِ زمینه را دارد.

با این حال، متن به چند «زمینه» مهم اشاره نمی‌کند و همین می‌تواند برداشت خواننده را جهت‌دار کند: نخست اینکه درباره نحوه و علت کنار رفتن محمدرضا فرزین (استعفا یا برکناری)، زمان دقیق و جزئیات فرآیند، گزارش‌ها می‌تواند متناقض باشد و تا پیش از اعلام رسمیِ بانک مرکزی/دولت، درجه قطعیت خبر باید روشن‌تر بیان شود. دوم، پیشینه و فضای سیاسی این جابه‌جایی در متن نیامده است؛ از جمله سوابق همتی (ریاست پیشین بانک مرکزی در دولت روحانی) و نیز حاشیه‌ها و واکنش‌های سیاسی/رسانه‌ای مرتبط با عملکرد اقتصادی و نوسانات بازار ارز و تورم که معمولاً به عنوان زمینه تحلیل چنین تغییراتی مطرح می‌شود. جمع‌بندی: ادعای «انتصاب همتی» با نقل‌قول مقام دفتر رئیس‌جمهور از نظر خبری تا حد زیادی قابل اتکاست، اما روایت «کنار رفتن فرزین» بدون تصریح به وضعیت تأیید رسمی و بدون بیان عدم قطعیت/اختلاف روایت‌ها، ناقص و بالقوه گمراه‌کننده است؛ بنابراین کل خبر «نیمه‌درست/نیازمند زمینه و احتیاط در قطعیت» ارزیابی می‌شود.

‫🔍 راستی آزمایی‬

ادعا: عبدالناصر همتی با تصمیم مسعود پزشکیان به عنوان رئیس‌کل بانک مرکزی ایران منصوب شده و جایگزین محمدرضا فرزین می‌شود.
⚪️ نتیجه: MISLEADING
«عبدالناصر همتی به عنوان فرماندار جدید بانک مرکزی ایران منصوب شده است و جایگزین محمد رضا فرزین شده است.»

ادعا: محمدرضا فرزین از سمت ریاست بانک مرکزی استعفا داده یا برکنار شده است (زمان و علت دقیق کنار رفتن).
⚪️ نتیجه: MISLEADING
«عبدالناصر همتی به عنوان فرماندار جدید بانک مرکزی ایران منصوب شده است و جایگزین محمد رضا فرزین شده است... محمد رضا فرزین... از سمت خود کنار رفت.»

‫📊 ارزیابی نهایی‬

- سطح اعتماد: ⬢⬢⬢⬢⬡ (۴/۵)

- دلیل: با توجه به لحن عمدتاً خنثی متن (امتیاز عینیت ۸۵/۱۰۰) و اتکای خبر اصلی به یک منبع منتسب به نهاد رسمی (توییت معاون اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور درباره «همتی رئیس کل خواهد شد»)، هسته‌ی خبر از پشتوانه نسبتاً قوی برخوردار است. با این حال، نبودِ تأیید رسمیِ رسانه‌های دولتی درباره «استعفا/برکناری فرزین» و اشاره به گردش روایت‌های متفاوت، ریسکِ خطا در جزئیاتِ نحوه و علت کنار رفتن فرزین را بالا می‌برد. بنابراین اعتماد کلی بالا ولی نه قطعی است.

‫📚 منابع کلیدی‬

• Iran replaces central bank chief as currency crisis deepens - ایران اینترنشنال - ایران اینترنشنال
• Hemmati appointed governor of central bank of Iran (CBI) - Mehr News Agency - Mehr News Agency
• Iran replaces central bank chief as currency crisis deepens - Report.az - Report.az
• Tehran shopkeepers call to extend strikes into third day - ایران اینترنشنال - ایران اینترنشنال